-
انواع « حقوق غیرمنقول » کدام است؟
سهشنبه 16 بهمن 1397 09:29
« مال » گاهی، یک « شیء خارجی » و گاهی، یک « حق مالی » است. لذا، « حقوق » را نیز، می توان به اعتبار متعلق آن؛ یعنی آن چه « حق » به آن، تعلق گرفته، به « منقول » و « غیرمنقول »، تقسیم کرد. برای شناخت « حق منقول » یا « غیرمنقول »، باید ببینیم موضوع آن « حق » چیست و « حق » به تبعیت از موضوع آن، می تواند « منقول » یا «...
-
انواع « اشیای غیرمنقول » چیست؟
سهشنبه 16 بهمن 1397 09:26
« اشیاء غیرمنقول » خود، به سه دسته، تقسیم می شوند: الف- غیرمنقول ذاتی ب- غیرمنقول عرضی ( در اثر عمل انسان ) ج- غیرمنقول حکمی. الف- مال غیرمنقول ذاتی: « مال غیرمنقول ذاتی » کاملترین نوع « مال غیرمنقول » بوده و صفت « غیرمنقول » جزء طبیعت و ذات آن، است. « مال غیرمنقول ذاتی » با توجه به اقتباس « قانون مدنی »، در این بخش...
-
انواع « اموال غیرمنقول » چیست؟
سهشنبه 16 بهمن 1397 09:24
مواد 12 تا 18 « قانون مدنی »، انواع مختلف « اموال غیرمنقول » را احصاء و تعریف نموده که می توان آنها را تحت سه عنوان « اشیاء »، « حقوق » و « دعاوی »، مورد بررسی، قرار داد.
-
منظور از « مال منقول » و « مال غیرمنقول »، چیست؟
سهشنبه 16 بهمن 1397 09:21
در « حقوق فرانسه » که متأثر از « حقوق رم »، است، این اصل مطرح بود که اصل در « اموال »، « غیرمنقول بودن » می باشد و « مال منقول » فرعی است؛ زیرا « اموال غیرمنقول » در اختیار اشراف و نجیب زادگان، بود و سایر اموال، در اختیار عموم مردم، قرار داشت. بنابراین، در گذشته، تنها، « اموال غیرمنقول »؛ مثل زمین، بود که ارزش داشت؛...
-
تفاوت میان « عین کلی در مال معین » و « مال مشاع »، چیست؟
دوشنبه 8 بهمن 1397 20:30
ممکن است گفت شود که مال « کلی در معین » همان « مال مشاع » است؛ زیرا همانطور که در « مال مشاع »، « مالکیت » فرد در « کل مال »، منتشر است و نمی توان سهم مالک را دقیقا، معلوم کرد، در « کلی در معین » نیز، نمی توان دقیقا، معین کرد که شخص مالک کدام قسمت است؛ ولی این مقایسه اشتباه است و این دو مفهوم با هم، تفاوت دارند؛ زیرا...
-
وضعیت حقوقی تصرف شرکاء در « مال مشاع »، به چه شکل، است؟
دوشنبه 8 بهمن 1397 20:28
الف- تصرفات حقوقی: منظور از « تصرفات حقوقی »، انجام معاملات نسبت به « مال مشاع »، است؛ بدین صورت که هر یک از شرکاء، می تواند در مال مشترک، نسبت به سهم خود، هر نوع تصرف حقوقی ای را انجام دهد؛ خواه، این تصرف « ناقل عین » باشد ( مانند بیع سهم مشاع ) و یا « ناقل منفعت » باشد ( مانند اجاره ) که به موجب آن، مستأجر به صورت...
-
« مال مفروز » چیست و « مال مشاع » کدام است؟
دوشنبه 8 بهمن 1397 20:25
« عین معین » ممکن است به صورت « مفروز »، باشد یا « مشاع ». کلمه « مفروز » که اسم مفعول از ریشه « فرز » و به معنای « جدائی »، است به این معناست که « کل مال » به صورت جدا، در مالکیت یک نفر، قرار دارد؛ اما « مال مشاع » مالی است که چند نفر در آن، شریک باشند. ماده 571 « قانون مدنی » « شرکت » را بدین شرح، تعریف می کند: « «...
-
« منافع مستوفات » و « منافع غیرمستوفات » چه هستند؟
دوشنبه 8 بهمن 1397 20:24
فقهاء « منافع » را به دو دسته « مستوفات » و « غیرمستوفات »، تقسیم کرده اند. « منافع مستوفات » منافعی است که متصرف مال آنها را استفاده و از آنها، بهره برده است؛ مانند ساکن شدن در منزل یا سوری اتومبیل. در این حالت، « مشهور فقهاء » قائلند که باید متصرف عوض آن را پرداخت نماید؛ اما گاهی، هیچ یک از متصرف و مالک، از « منافع...
-
منظور از « منافع آینده » و « منافع گذشته »، چیست؟
دوشنبه 8 بهمن 1397 20:22
« منافع گذشته » منافعی هستند که در گذشته، به وجود آمده؛ مانند منافع ملک در سال گذشته، که استیفاء و مصرف شده است. « منافع آینده » نیز، بر دو قسم، است. برخی از این منافع، عادتا و معمولا، در آینده، به وجود می آید؛ مگر اینکه اتفاق خاصی مانع ایجاد آن، شود؛ مثل اجاره یک منزل برای یک سال آینده. در این جا، با توجه به اینکه...
-
انواع « منافع » چیست؟
دوشنبه 8 بهمن 1397 20:18
« منافع » به دو دسته « متصل » و « منفصل »، تقسیم می شوند. « منافع متصل » عبارت است از منافع و اوصافی که به صورت مادی، جدای از « عین »، قابل تصور نیست و بر ارزش « عین »، می افزاید؛ مثل « چاق شدن گوسفند » که نمی توان چربی را از رگ و پی گوسفند، جدا در نظر گرفت. ممکن است گفته شود که گوسفند لاغر قیمت کمتری دارد و گوسفند...
-
اقسام « عین » کدام است؟
دوشنبه 8 بهمن 1397 20:16
« عین » اقسامی دارد. قانونگذار در مواد 338 و 350 « قانون مدنی »، سه نوع از شایعترین « عین »ها را برشمرده که عبارتند از: « عین معین »، « عین کلی در ذمه » و « عینی کلی در حکم معین یا کلی معین ». الف- « عین معین »: « عین معین » آن است که در عالم خارج، مشخص، معین و قابل اشاره بوده و حد و حدود و ابعاد آن کاملا، واضح و...
-
تعریف « اعیان » و « منافع »
دوشنبه 8 بهمن 1397 20:14
وقتی « مال » را به « عین » و « منفعت »، تقسیم می کنیم، این نتیجه را در بر خواهد داشت که عقدی که « عین » را انتقال می دهد « بیع » و عقدی که « منافع » را واگذار می کند « اجاره » نام دارد و این دو عقد هر یک، دارای شرایط و آثار مختلفی می باشند. « اموال مادی » که با حواس ظاهری، قابل درک و رؤیت هستند از جهتی، به « عین » و «...
-
انواع « مال » چیست؟
دوشنبه 8 بهمن 1397 20:11
« قانون مدنی » در سه جلد، تنظیم گردیده که جلد اول راجع به « اموال » و شامل حدود 170 ماده، می باشد. اموال در « باب اول » این قانون، از دو جهت، تقسیم شده است: الف- اموال منقول و اموال غیرمنقول ب- اموالی که ملک افراد بوده و اموالی که مالک خاصی ندارند. تقسیم بندی مطالب را می توان این گونه نیز، مطرح ساخت: اول، از جهت ماهیت...
-
تحولات مربوط به « حقوق عینی » و « حقوق دینی »
شنبه 6 بهمن 1397 06:27
با پیشرفت علم و پیچیده شدن روابط حقوقی و گسترش علوم، فنون و تکنولوژی، اموالی دیده می شود که از یک طرف، شبیه « حقوق مدنی » و از طرفی دیگر، شبیه به « حقوق دینی »، می باشند. این حقوق علیرغم شباهت با « حقوق عینی »، از جهات زیر، با « حقوق عینی »، متفاوت است: 1- این حقوق معمولا، برای صاحب حق، یک انحصار موقت ایجاد می کند....
-
مقایسه خصوصیات « حق عینی » و « حق دینی »
شنبه 6 بهمن 1397 06:24
برای شناخت بهتر این دو حق و فایده این تفکیک، مقایسه بین این دو حق، ضروری است: 1- عناصر « حق عینی » و « حق دینی »: صاحب « حق عینی » حق مستقیم اعمال حق خود را بر روی مال، دارد و نگران اعسار یا کاهش ارزش پول متعهد نیست. در « حق عینی »، تنها، دو عنصر یا دو ماهیت وجود دارد. اول، « موضوع حق » و دوم، « مالک آن »؛ مانند « کیف...
-
« حق مالی » چه اقسامی دارد؟
شنبه 6 بهمن 1397 06:18
استفاده انسان از اموال، به دو گونه، است: اول، به شکل « بی واسطه و مسقیم » و دوم، به شکل « باواسطه و از طریق یک شخص دیگر ». بر این اساس، حقوقی که انسان بر اشیاء، دارد به دو دسته، تقسیم شده است: « حق عینی » و « حق عینی ». الف- حق عینی: « حق مالی عینی » به شخص، امکان می دهد که به طور مستقیم، فوری و بدون واسطه، از مال...
-
چه رابطه ای میان « مال » و « حق مالی »، وجود دارد؟
شنبه 6 بهمن 1397 06:15
برخی معتقدند که « مال » همیشه، تعبیر دیگری از وجود « رابطه مالی » و « حق مالی »، است و اشیاء مادی به این اعتبار که می توانند ملک اشخاص قرار گیرند، « مال » محسوب می شوند. در انتقال « مال »، « رابطه اعتباری مالک قدیم » با « مال »، قطع شده و رابطه جدیدی بین « مال » و « مالک جدید »، ایجاد می شود و لذا، پیوند نامرئی «...
-
تفاوتهای « حق مالی » و « حق غیرمالی » چه هستند؟
شنبه 6 بهمن 1397 06:13
« حق » در یک تقسیم بندی، به « مالی » و « غیرمالی »، تقسیم شده و ملاک این تقسیم مربوط به « حقوق داخل دارائی » و « حقوق خارج از دارائی »، است. چنانکه اشاره شد، « دارائی » شامل اموال و حقوق متنوعی، است؛ ولی آن چه در داخل « دارائی »، جای می گیرد باید ویژگی مالی داشته باشد. نتیجتا، حقوق سیاسی، خانوادگی و شخصی وارد « دارائی...
-
چگونه می توان « حق » را از « حکم »، تمییز داد؟
شنبه 6 بهمن 1397 06:09
در موارد مشتبه بین « حق » و « حکم »، باید « حق » از « حکم »، تمیز داده شود و با توجه به آن چه که بیان شد، برای شناخت « حق »، از دید فقهاء، آثار و ویژگیهای « حق » از نظر ایشان، باید مورد بررسی، قرار گیرد. مشهور فقهای امامیه برای « حق »، در مقایسه با « حکم »، سه ویژگی برشمرده اند: 1- اسقاط پذیری حق 2- نقل پذیری حق 3-...
-
اقسام « حق » چیست؟
شنبه 6 بهمن 1397 06:05
شناسائی آثار و ویژگیهای حق به منظور تمایز بین آن و سایر مفاهیم و تأسیسات مشابه، از اهمیت خاصی، برخوردار است. حق را از دیدگاههای مختلفی، می توان مورد بررسی، قرار داد. فقهاء از یک طرف، « حق » را به « حق الناس » و « حق الله »، تقسیم نموده اند و برخی دیگر، از طرف دیگر، « حق » را در برابر « حکم »، قرار داده اند. این روشی...
-
ارتباط « دارائی » با « شخصیت »
پنجشنبه 4 بهمن 1397 11:38
« دارائی » از مفاهیم وابسته به شخص، است؛ یعنی « دارائی » بدون انسان، قابل تصور نیست و هر گاه، انسان فوت نماید، « دارائی » او نیز، از بین می رود. « فردگرایان » معتقد بودند « دارائی » مختص شخص، بوده و از فرد، جدا یا منتقل نمی شود که از آن، چهار نتیجه گرفته می شد: 1- فقط، شخص می تواند « دارائی » داشته باشد: بنابراین،...
-
« اصل وحدت و استقلال دارائی » چیست؟
پنجشنبه 4 بهمن 1397 11:35
« دارائی » کلی است حقوقی و مستقل از اجزای خود؛ یعنی ممکن است اجزای « دارائی » - یعنی موجودی آن - کم یا زیاد و منفی یا مثبت باشد؛ اما « دارائی » که همان ظرف است پا بر جاست و هیچ تغییری در آن، به وجود نمی آید. « دارائی » یک موجود دو بعدی است: بعد مثبت « دارائی » شامل دارائی شخص از بدو تولد تا هر آن چه که در آینده، به...
-
مفهوم « دارائی » چیست؟
پنجشنبه 4 بهمن 1397 11:32
اصطلاح « دارائی » نیز، مثل « مال »، یک مفهوم حقوقی است. در عرف مردم، داشتن « دارائی » به معنای ثروت، است؛ اما « دارائی » در معنای حقوقی، یک بسته است که مجموع « حقوق و تکالیف مالی » شخص را در برمی گیرد و به تعبیر یکی از حقوقدانان، « « دارائی » یک چمدان است که هر انسان آن را در طول زندگی، بر دوش خود، حمل می کند که انواع...
-
توضیحاتی در باب « حق کسب و پیشه و تجارت » و « حق سرقفلی »
پنجشنبه 4 بهمن 1397 11:29
یکی از حقوق مالی مورد تردید، « حق کسب و پیشه و تجارت » است. این حق چه در عرف تجاری ایران و چه در قانون مربوط به روابط موجر و مستأجر، تغییر و تحولات عمده ای داشته و فراز و نشیبهای فراوانی را به خود، دیده است. قانونگذار جمهوری اسلامی ایران در سال 1367 هجری شمسی، با تصویب جدیدترین قانون روابط موجر و مستأجر، تغییرات عمیقی...
-
« مالیت » حیوانات به چه صورت، است؟
پنجشنبه 4 بهمن 1397 11:26
فقهاء معمولا، در ابتدای « باب متاجر »، از تجارتهای حرام، سخن می گویند که « نبیذ » ( شرابی که از خرما، مویز یا عسل، می سازند )، « فقاع » ( مویز آب، از مشروبهای گازدار که در کوزه سنگین، نگهداری می شد )، « میته » ( مردار )، « خون »، « نجاسات »، « سگ »، « خوک » و « آلات لهو و لعب » از آن نمونه هستند. در این میان، برخی از...
-
آیا « خون » می تواند « مال » به شمار آید؟
پنجشنبه 4 بهمن 1397 11:24
امروزه، با پیشرفت دانش و استفاده های گوناگون از خون انسان و فرآورده های آن، این ماده نقش و جایگاهی ویژه و حیاتی یافته است. « امام خمینی (ره) » در مورد جواز خرید و فروش خون، می فرمایند: « بهترین قول جواز بهره وری از خون و خرید و فروش آن است، در غیر خوردن آن. بنابراین، حرمت در آیه و روایات، منصرف به همان مورد - یعنی...
-
آیا « انسان » و « اعضای بدن انسان » امکان « مالیت » دارند؟
پنجشنبه 4 بهمن 1397 11:21
از زمانی که « قانون منع برده داری » در سال 1848 میلادی، تصویب شد، دیگر، جسم انسان نمی تواند به عنوان یک کالا، خرید و فروش شود و خرید و فروش انسان و اعضای بدن نیز، در بسیاری از کشورها، با منع قانونی، مواجه شده است. البته در دنیای مدرن امروزی، در بسیاری از موارد، شاهد قیمتگذاری انسان یا برخی از اعضای آن، هستیم و در آرای...
-
آیا « نیروی کار انسان » را می توان « مال » محسوب کرد؟
پنجشنبه 4 بهمن 1397 11:17
بی گمان، « کار و عمل انسان » دارای ارزش اقتصادی، بوده و فقهاء نیز، بر مالیت آن، صحه گذاشته و فرموده اند سیره عقلائی و شارع مقدس بی شک، حکم بر تسلط هر فرد بر کار و نفس خود، می کند و روشن است « مال » بر « کار انسان » هم، صدق می کند. یکی از فقهاء، مسئولیت جبران خسارت در جلوگیری و منع شخص کارگر یا شخص بیکار را متفاوت می...
-
آیا « مال آینده » را می توان « مال » شمرد؟
پنجشنبه 4 بهمن 1397 11:14
هر گاه، مالی به حکم عادت و به طور معمول، در آینده، به وجود آید و احتمال ایجاد آن در نظر عرف، قریب به یقین، باشد، « مال » است؛ به عنوان مثال، میوه درختی که هنوز، به طور کامل، نرسیده؛ اما دانه بسته است مورد خرید و فروش، واقع می شود. در فقه، این معامله مورد تأیید، قرار گرفته و احکام آن آمده؛ لیکن تنها محدودیت آن این است...
-
آیا « مال اندک »؛ مثل یک دانه گندم یا یک دو ریالی یا یک لیوان آب، « مال » هستند یا خیر؟
پنجشنبه 4 بهمن 1397 10:59
برای پاسخ به این سؤال، باید از « فقه »، کمک گرفت؛ چرا که در فقه، بین « ملک » و « مال »، فرق است. چنانکه در تعریف « مال »، گفته شد، « مال » به اشیاء و چیزهائی، گفته می شود که « عرف » آن را دارای « ارزش مبادله » و « منفعت عقلائی »، بداند و نشانه آن این است که مردم و عقلاء حاضرند بابت آن، پول بپردازند؛ اما « ملک » عبارت...